Kalorimetre, ısı ölçümü için kullanılan merkezi sistem elemanıdır. Merkezi ısıtma sisteminde her bir bağımsız bölümün ne kadar enerji tükettiğini hesaplar.

Kalorimetre ( ısı sayacı ) mekanik ve elektronik olmak üzere iki bileşenden oluşur. Mekanik kısım debi ölçümü yaparken, elektronik olan üst kısım hesaplama yapmaktadır. Kalorimetre ( ısı sayacı ) mantık olarak çok basit bir çalışma prensibine sahiptir. Merkezi sistem kazanları ile ısıtılan sıcak su ( 60 derece – 80 derece ) daire girişinde bulunan sensör vanası içerisinden geçer . Isı sayacının üzerinden bulunan sensör suyun sıcaklığını ölçerek hesaplama ünitesine iletir. Daire içerisinde gezinen sıcak su ısısını radyatörlere verdikten sonra çıkış hattına takılan kalorimetre nin içinden geçerek merkezi sistem dönüş hattına ulaşır. Bu sayede sıcak su görevini tamamlar ve ısı sayacı sıcak suyun giriş çıkış sıcaklıklarını hesaplama ünitesinde işleme alır. Kalorimetrenin mekanik kısmında bulunan su akışını ölçen sistem ile ( mekanik veya ultrasonik ) sıcaklık değişimi hesaplama yapılarak daire için harcanan ısı miktarı hesaplanır.

Kalorimetre hesaplama formülü;

Q = V * (T gidiş sıcaklığı(derece) –T dönüş sıcaklığı(derece))* k

Q = Isı miktarı
V = Isıtma sıvısının hacmi(ör. Isıtma suyu)
T gidiş= ısı sayacının gidiş akış sıcaklığı
T dönüş =ısı sayacının dönüş akış sıcaklığı
k = Debi ölçer içindeki sıcaklığın bir fonksiyonu olarak yoğunluk ve ısıtma sıvısının entalpisine göre belirlenen ısı katsayısı.

Kalorimetre, birim olarak ;
Watt-saat = Wh
Kilowatt-saat = kWh (= 1000 Wh)
Megawatt-saat = MWh (=1000 kWh)
Joule = J
Mega Joule = MJ (= 1 million joules)
Giga Joule = GJ (= 1000 MJ)

Dönüşüm faktörleri: 1kWh = 3,6MJ = 860kcal
1 cal = 4,1868 J = 1,163 · 10–3W · h

Kalorimetre Isı Sayacı Montaj Şeması

Merkezi sistem kurulumu yapılırken ısı sayacı ( kalorimetre ) daire içi tesisatın dönüş hattına takılır. Giriş hattına kovanlı vana ( daldırma vanası ) takılır.  Isı sayacında hesaplama yapan  üst modülden çıkan 3 adet kablodan  ilki mekanik kısma, ikincisi ise gidiş hattında  kovanlı vanaya takılır. Üçüncü kablo ise Mbus kablosu olarak haberleşme ve okuma sistemine bağlanır. Mbus sisteminin ne olduğunu ve nasıl çalıştığı hakkında bilgi almak istiyorsanız Mbus sistemi nedir isimli makalemi okuyabilirsiniz.

Çeşitleri;

  • Mekanik ( Isı Sayacı )

    Mekanik kalorimetre sayaç içinden geçen su debisini mekanik bir çark vasıtası ile ölçümlemektedir. Kendi içerisinde multijet ve singlejet olarak ikiye ayrılır. Singlejet sayaçlarda çarka gelen basınç fazla olduğundan debi ölçüm hassasiyeti azdır. Bu yüzden Multijet sayaçlar çıkarılmıştır. Multijet sayaçlarda çok kanallı yapı olduğundan çarklara gelen basınç azalır ve ölçüm hassasiyeti artar.

  • Ultrasonik ( Isı Sayacı )

    Ultrasonik ölçüm tekniği ile çok hassas ölçüm yapmaktadır. Sayaç içinden geçen suya iki farklı yönde ultrasonik dalgalar yollayarak geçen suyun debisini hesaplar. Mekanik bir aksam olmadığından uzun ömürlü pil  kullanımı sunmaktadır. Merkezi tesisat hatları içinde zamanla oluşan yabancı maddelere karşı dirençlidir.