Belirli bir ısıtma ya da soğutma devresindeki alınan sıvının ya da verilecek olan enerjinin miktarını belirtmek için kullanılan oluşan temel enerjinin ölçümünü yapan alete kalorimetre denir. Genel olarak ısı sayacı olarak bilinen kalorimetrenin çalışma prensibi, tüketicinin istediği derecede olacak olan sıvının tüketiciye ulaşabildiğinde, tüketicinin ne kadar kullandığına göre ısınması veya soğuması arasında oluşan farkı ve sıvının tüketim miktarını verir. Farklı bir özellik olarakta debimetre sayesinde merkezi tesisattan geçen suyun miktarını hesaplar. Kalorimetre üç ayrı ana parçadan oluşur. Debimetre, sıcaklık sensör takımı ve hesaplama birimi bu devrede oldukça önemli bileşenlerdir.

 

Kalorimetre Çeşitleri

Mekanik ısı sayacı, sayacın içinden geçmekte olan su debisini mekanik olan bir çark yardımıyla ölçmektedir. Mekanik kalorimetre multijet ve singlejet olmak üzere kendi içinde ikiye ayılır. Çarka gelen basınç çok fazla olduğundan dolayı singlejetlerde debi ölçümü hassasiyeti daha azdır. Multijet sayaçların çok kanallı yapısından dolayı çarklara gelen basınç düşerek ölçüm hassasiyeti artar. Ultrasonik ısı sayacı, ölçüm tekniğinden dolayı oldukça hassas bir ölçüm yapar. Sayaç içinden geçmekte olan suya iki taraftan ve farklı yönlerden ultrasonik dalgalar göndererek geçmekte olan suyun debisini hesaplar. Herhangi bir mekanik bir arıza olmadığı sürece uzun ömürlü enerji ve pil kullanımı sağlar ve oluşacak olan yabancı maddelere karşı dirençlidir. Bu ayrı iki özelliğinden dolayı kalorimetre fiyatları arasında farklılık söz konusudur.

Enerji maliyetleri yükseldiği zamanlarda, tüketimi oldukça hassas ölçebilmek ve kontrol edebilmek için çok fazla önem taşımaktadır. Genel olarak kullanılan malzeme ve bakım sürelerine göre değişen ısı sayaçları firma ve hizmet fiyatları esas alınarak da değişmektedir. Isı sayacının tesisat bakımları periyodik olarak düzenli ve temiz yapılmalıdır. Cihazın etrafında cihazın çalışmasını engelleyecek elektronik alet bulunmamalıdır.

 

Kalorimetre Çalışma Sistemi

Kalorimetre cihazlarının günümüzde aktif olarak kullanılan çeşitleri vardır. Kalorimetre mekanik ve ultrasonik olarak iki bileşenden oluşur. Kullanım bakımından rahat ve basit olan kalorimetre nasıl okunur sorusunun cevabı zor değildir. Kalorimetre birim olarak, Watt-saat olarak ifade edilir ve semboli Wh olarak kabul edilmiştir. Kalorimetrenin çalışma şekli oldukça basittir. Öncelikle merkezi sistemdeki kazanlarla ısıtılmış olan sıcak su daire giriş kısmında bulunan sensör vanasının içine girer. Kalorimetrenin üzerinde bulunan sensör gelen suyun sıcaklığını ölçerek hesaplama ünitesine ulaştırır. Bu hesaplama ünitesinde kalorimetre faturalandırma işlemine başlanır.

Daire içinde gezmekte olan su aldığı ısıyı radyatörlere verir ve çıkış hattına takılmış olan kalorimetrenin içerisinden geçer ve burdan merkezi sistem dönüş hattına ulaşmış olur. Sıcak su görevini tamamladıktan sonra kalorimetre devreye alma işlemine başlar. Kalorimetre sıcak suyun girdiği ve çıktığı sıcaklıklarını hesaplama ünitesinde faturalandırmaya başlar. Kalorimetrenin dışındaki mekanik kısımda bulunan, suyun akışını ölçen bir sistemle sıcaklık değişimi hesaplanarak dairenin kullandığı ve daire için harcanan ısı miktarı faturalandırılarak hesaplanır.