Binalarda Enerji Performansı BEP nedir

Enerji Verimliliği Yasası ve Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinin tüketici ve profesyonellere getirdiği bazı zorunluluk ve yükümlülükler bulunmaktadır. Bu zorunluluk ve yükümlülüklerle alakalı sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda yer almaktadır.

1) Binalarda Enerji Performansı (BEP) Yönetmeliğinin amacı nedir?

Bu yönetmeliğin amacı, binalarda enerjinin ve enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına, enerji israfının önlenmesine ve çevrenin korunmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

2) BEP Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girmiştir?
İlgili Yönetmelik,  05 Aralık 2008 tarihinde yayımlanmış ve 05 Aralık 2009 tarihinde de yürürlüğe girmiştir. Yönetmelikle ilgili son düzenleme 1 Nisan 2010 günü resmi gazetede yayınlanmıştır.

3) Hangi binalar BEP yönetmeliği kapsamı dışındadır?
Sanayi alanlarında işletme ve üretim faaliyetleri yürütülen binalar, planlanan kullanım süresi 2 yıldan az olan binalar, toplam kullanım alanı 50 m2’nin altında olan binalar, seralar, atölyeler ve münferit olarak inşa edilen , ısıtılmasına ve soğutulmasına gerek duyulmayan depo, cephanelik, ardiye, ahır, ağıl vb. binalar bu yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

4) “Merkezi Isıtma Sistemi kullanım zorunluluğu ” hangi özellikteki binalar için geçerlidir?
İlgili Yönetmeliğin, Beşinci Bölüm, Madde 13-3’ünde; “yeni yapılan ve yapı ruhsat tarihi 05 Aralık 2009 tarihinden sonra olan binalarda yapı ruhsatına esas toplam kullanım alanının* 2.000 m2  ve üstündeolması halinde merkezi ısıtma sistemi yapılır” hükmü getirilmektedir. Yapı ruhsatı 05 Aralık 2009 tarihinden önce olan binalar için yönetmeliğin Madde13-3 hükmü geçerli değildir.

5) BEP yönetmeliğinde geçen kullanım alanı* nedir?
Binanın inşa edilen ve kullanılabilen tüm bölümlerinin; duvarlar, kolonlar, ışıklıklar,giriş holleri,açık çıkmalar,hava bacaları,saçaklar,tesisat galerileri ve katları,ticari amaçlı olmayan ve binanın kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar, yangın merdivenleri,asansörler, tabii zemin terasları, kalorifer dairesi, kömürlük, sığınak, su deposu ve hidrofor dairesi çıktıktan sonra kalan alan BEP yönetmeliği için kullanım alanını kapsamaktadır.

6) “Merkezi Isıtma Sistemi” haricinde BEP yönetmeliği neleri zorunlu kılmaktadır?
Söz konusu yönetmelik;  a) mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı gibi binanın enerji kullanımını ilgilendiren konularda bina projelerinin ve enerji kimlik belgelerinin hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin hesaplama metodlarının , standartların, yöntemlerin ve asgari performans kriterlerinin enerji verimliliği ön planda tutularak hazırlanmasını b) Enerji kimlik belgesi düzenlenmesi, bina kontrolleri ve denetim faaliyetleri için yetkilendirmeler yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

7) “Merkezi Isıtma Sistemi” ne demektir?
Bir merkezden elde edilen ısıtma enerjisi ile birden fazla bağımsız bölümün ısıtılmasını sağlayan sistem merkezi ısıtma sistemidir.

8) Kombilerin kullanımı BEP Yönetmeliği ile  yasaklanıyor mu?
Yukarıda bahsedilen 13. Madde (m2 sınırlaması), son günlerde kamuoyunda yer alan bazı haberler nedeniyle son tüketici tarafından yanlış anlaşılabilmektedir. Isıtma konusunda uygun ve yüksek verimli çözümler sunabilen kombilerin yasaklanması gibi bir durum söz konusu değildir. Yönetmeliğin bu maddesi, sadece yeni yapılacak  ve 2.000 m2 üzeri kullanım alanına sahip binalar için geçerlidir. Sonuç olarak, mevcut binalarda (yapı ruhsat tarihi 05 Aralık 2009’dan önce olan binalar) son tüketiciler, kendilerine en iyi çözümü sağlayacak kombi veya merkezi sistemleri seçebilirler.

9) Müstakil bina, villa ve apartman içi dubleks vb. uygulamalarla ilgili BEP in getirdiği bir zorunluluk var mıdır?
Kullanım alanı 250 m2 ve üstünde olan bireysel ısıtma sistemine sahip gaz yakıt kullanılan binalarda bağımsız bölümlerde veya müstakil binalarda yoğuşmalı tip cihazlar veya entegre ekonomizerli cihazlar kullanılır.

10) Halihazırda kombi sistemi kullanmakta olan tüketiciler ( yapı ruhsatı tarihi 5 Aralık 2009 tarihinden önce olan binalar) için merkezi sisteme dönüş şart mı? Söz konusu dönüşümler nasıl gerçekleşecek?
Enerji Verimliliği Kanunun 16. Maddesinde; 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti  Kanunu 42. Maddesinin 4. ve 5. fıkraları tekrar tanımlanmıştır. İlgili maddeye göre “kat maliklerinden birinin isteği üzerine ısı yalıtımı, ısıtma sisteminin yakıt dönüşümü ve ısıtma sisteminin merkezi sistemden ferdi sisteme, ferdi sistemden merkezi sisteme dönüştürülmesi, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verilecek karara bağlıdır. Ancak toplam inşaat alanı 2000 m² ve üzeri olan binalarda (mevcut veya yeni bina ayırımı yoktur) merkezi ısıtma sisteminin ferdi ısıtma sistemine dönüştürülmesi, kat malikleri sayı ve arsa payı olarak oybirliği (%100) ile verilecek karar üzerine yapılır.” Bu maddeden de anlaşılacağı gibi, tüketiciler kullandıkları veya kullanacakları sistemden memnun kalmadıkları durumda, yukarıdaki koşullara bağlı kalmak koşulu ile ısıtma sistemlerini beklentileri doğrultusunda değiştirebilmektedirler.

11)Halihazırda merkezi sistem kullanmakta olan tüketiciler ( yapı ruhsatı tarihi 5 Aralık 2009 tarihinden önce olan binalar) için BEP ve enerji verimliliği kanunu hangi zorunlulukları getirdi?
Merkezi veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazları ile ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemlerin kullanılması zorunludur. Merkezi ısıtma sistemine sahip mevcut binalar, 2 Mayıs 2012 tarihine kadar bu sistemleri kullanıyor olmak zorundadırlar.

12)Enerji Verimliliği sağlamak üzere BEP yönetmeliği başka hangi zorunlulukları beraberinde getiriyor?
BEP in getirdiği bir başka zorunluluk ise merkezi sistem kazanların verim değerleri ile ilgilidir. Buna göre merkezi sistemde kullanılacak olan kazanların verim değeri, katı yakıtlı kazanlarda %75’den, sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca 5/6/2008 tarihli ve 26897 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gereklerine Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen     2 yıldız (**) verim sınıfından daha düşük olamaz.

13)Yapı ruhsat tarihi 5 Aralık 2009 ve sonrası olan binalarda brülör gerektiren sistemlerin kullanılması durumunda nelere dikkat edilmelidir?
Merkezi ısıtma sistemlerinde kullanılacak sıvı veya gaz yakıtlı cebri üflemeli brülör ile çalışacak kazanlarda;

a) 100 kW’a kadar ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde iki kademeli veya oransal kontrollü brülörler,
b)  Sıvı yakıtlılarda 100 kW-1200 kW arası , Gaz yakıtlılarda 100kW-600kW arası ısıtma kapasitesine sahip sistemlerde sadece oransal kontrollü brülörler,
c) 3000 kW üzerinde ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde baca gazı oksijen kontrol sistemi kullanılır.

500kW ve üstü kapasiteye sahip kazanların kullanıldığı sistemlerde su yumuşatma veya şartlandırma veya her iki sistemin birden kurulması gerekmektedir.

14)BEP sistemlere bakımla ilgili bir zorunluluk getiriyor mu? Bakımla ilgili sorumluluk kime aittir? Sistem kim tarafından denetlenecek?
BEP yönetmeliğine göre , sıvı, gaz ve katı yakıtlı merkezi ısıtma sistemlerinde her işletme döneminin başlangıcında ve yılda en az bir kez olmak üzere baca gazı analizi ve sistem bakımı yaptırılması gerekmektedir. Sistem performansını da ihtiva eden bir rapor hazırlanarak gerektiğinde ilgili mercilere sunulmak üzere saklanır.

Bina sahibi, yöneticisi veya enerji yöneticisi, ısıtma sistemlerinin, ilgili yönetmelik ve/veya standartlarda belirtilen periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulmasını ve ilgili mercilere raporlanmasını sağlamakla yükümlüdür.

Periyodik bakımların yaptırılması ile ilgili denetimler bakanlık veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacaktır.

15)Enerji Verimliliği Danışmanlık (EVD) Şirketleri ne yapar?
EVD’ler Eğitim, sertifikalandırma, endüstriyel işletmeler, bina sahipleri veya yönetimleri ile  aralarında yapılan hizmet anlaşmaları çerçevesinde, etüt ve danışmanlık faaliyetleri yürütür, Enerji verimliliği etüt çalışması ile belirledikleri önlemlerin uygulanmasına yönelik projeyi hazırlar, Uygulama anlaşması kapsamındaki tadilatları proje doğrultusunda gerçekleştirir ve enerji tasarruf miktarını garanti eder, Yetki aldıkları kuruma her yıl faaliyet raporu sunarlar.

16)Enerji kimlik belgesi nedir? Kim tarafından verilir?
Enerji kimlik belgesi, asgari olarak bir binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtme ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içerir. Enerji kimlik belgesi yeni tasarlanan binalar için binanın ısıtma ve/veya soğutma  soğutma ve/veya ısı yalıtım projesini hazırlayan gerçek yada tüzel kişiler tarafından ; mevcut binalar için Enerji Verimliliği Danışmanlık ( EVD) şirketleri tarafından verilir.

17)Enerji kimlik belgesinin bina ve daire sahiplerine sağlayacağı avantajlar nelerdir? 
Enerji Kimlik belgesi binanın ya da bina içindeki bağımsız bir bölümün ne kadar enerji taarrufu sağlayabileceğini gösterir bir belge olduğundan satış ve kiralama işlemleri öncesinde alıcı ya da kiracı için enerji giderleri ile ilgili bir öngörü sağlayacaktır. Bina veya bağımsız bölüm satıldığında veya kiraya verildiğinde, malsahibi tarafından alıcı veya kiracıya binanın Enerji Kimlik Belgesi de verilir.

18) Mevcut binalar enerji kimlik belgesini almak zorunda mıdır? Bu konuda bir zaman kıstası var mıdır? 
Mevcut binalar ve inşaatı devam edip henüz yapı kullanım izni almamış binalar için Enerji Verimliliği Kanununun yayımı tarihinden itibaren on yıl içinde Enerji Kimlik Belgesi düzenlenir. ( 2 Mayıs 2017’ye kadar)

19) Hangi tür binalar Enerji kimlik belgesi zorunluluğunun dışındadır?
Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Savunma Bakanlığı ve bağlı kuruluşları, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı binaları ile mücavir alan dışında kalan ve toplam inşaat alanı 1.000 m2’den az olan binalar için Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmesi zorunlu değildir.

20) Merkezi ısıtma sistemi tasarlanması zorunlu olan binalarda Müteahhit /Bina yöneticileri  vb. nelere dikkat etmelidir.

  • Merkezi sistem tasarlanması zorunlu olan binalarda, sıcaklık kontrol ekipmanları ile ısı merkezinde iç ve/veya dış hava sıcaklığına bağlı kontrol ekipmanlarının kullanılması zorunludur.
  • Buna ek olarak, Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda, merkezi veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazları ile ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemler kullanılır. Yani tüketicilerin kalorimetre ve ısı pay ölçer kullanımı zorunlu hale gelmektedir.
  • Merkezi ısıtma sistemli binaların bağımsız bölümlerinde sıcaklık kontrol ekipmanlarının kullanılması durumunda, ısıtma tesisatı pompa grupları zamana, basınca veya akışkan debisine göre değişken devirli seçilmelidir. Sistemin buna göre seçilmesi müteahhit ya da bina yöneticilerinin sorumluluğunda olacaktır.
  • Ayrıca seçilecek olan merkezi sistemde kullanılacak kazan verimi katı yakıtlı kazanlarda %75’den, sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca 5/6/2008 tarihli ve 26897 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gereklerine Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen     2 yıldız (**) verim sınıfından daha düşük olamaz.
  • 500kW ve üstü kapasiteye sahip kazanların kullanıldığı sistemlerde su yumuşatma veya şartlandırma veya her iki sistem birden kurulmalıdır.
  • Merkezi kullanım sıhhi sıcak su hazırlama amaçlı planlanan ve sıcak su depolanan sistemlerde, sıhhi sıcak suyun sıcaklığı 60°C ‘yi geçmeyecek şekilde tasarımlar yapılır. Ancak lejyonella etkisi olmaması için depolanan sıcak su sistemlerinde en az haftada 1 saat boyunca su sıcaklığı en az 60°C sıcaklıkta tutulur.
  • Sıhhi sıcak suyun ısı kapasitesi minimum kazan modulasyon çalışma alt sınırının altında kalması halinde yaz kullanımına yönelik ayrı bir sıcak su kazanı tahsis edilir.
  • Merkezi ısıtma sistemine sahip konut olarak kullanılan binalarda cihazlar, en az gidiş suyu kontrolü ve dış hava kompanzasyonu yapacak otomatik kontrol sistemleri ile donatılır.
  • Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda ısıtılan mahallerin iç ortam sıcaklığı 15°C’nin altına düşmeyecek şekilde tedbir alınmalıdır.
  • Bina yöneticileri sıvı, gaz ve katı yakıtlı merkezi ısıtma sistemlerinde her işletme döneminin başlangıcında ve yılda en az bir kez olmak üzere baca gazı analizi ve sistem bakımı yaptırılmasından ve gerekli mercilere raporlanmasından sorumludurlar.